آشنایی با مواد پلیمری – جلسه نهم: اتیلن پروپیلن

مقدمه

کوپلیمراتیلن ـ پروپیلن نخستین بار به سال 1962 در ایالات متحده و در مقادیر کم و محدود تجاری عرضه گشت . حدود سالهای 1954 و 1960 مقادیر کم آن درآزمایشگاههای ایتالیا و ایالات متحده ساخته شده بود. اگر چه تولید تجاری آن در سال 1963 آغاز شد اما کوپلیمر اتیلن ـ پروپیلن اکنون دارای بالاترین ضریب و میزان رشد می باشد..کوپلیمرهای اتیلن پروپیلن با خاصیت الاستومری که خانواده ای از تر پلیمر های اتیلن_پروپیلن_دی ان را در بر می گیرندبه دلیل کاربردهای عام وخاص از الاستومرهای تجاری مهم هستند.تولید این لاستیک ها تا سال 1995 بالغ بر650000تن در سال و فروش آنها در سال 2000میلادی1.9بیلیون پوند بوده است.

ترپلیمر اتیلن ـ پروپیلن را عموما EPDM  می نامند. این نامگذاری از طرف انجمن آمریکایی آزمون مواد (ASTM) انستیوی بین المللی تولید کنندگان کایوچوی مصنوعی و سازمان استانداردهای بین المللی به عنوان یک قرارداد پذیرفته شده است که محصولی پرمصرف تر و قابل واکنش با گوگرد که در مولکولهای آن درصد کمی از یک منومر دی ان علاوه بر اتیلن و پروپیلن وجود داشته باشد اطلاق می گردد. مفهوم این حروف که در کنار هم قرار گرفته اند EPDM بدین ترتیب است E برای اتیلن P برای پروپلین D برای دی ان و M  برای متیلن واحد تکراری ( ) که در حقیقت ستون اصلی تشکیل دهنده زنجیره پلیمری می باشد.

پلي‌اتيلن و پلي‌پروپيلن، پليمرهايي هستند با دماي انتقال شيشه‌اي بسيار پايين و داراي ماهيت بلورينگي كه به دليل نظم ساختماني هر يك از اين هموپليمرها، مي‌توان ويژگي بلورينگي را از پليمر سلب و پليمري با ويژگي لاستيكي پديد آورد. كوپليمر تشكيل شده با اين روش، EPM ناميده مي‌شود كه داراي ماهيت كاملاً اشباع بوده و به دليل همين ماهيت، از مقاومت جوي و حرارتي بالايي برخوردار است، اما اين الاستومر به‌علت عدم وجود پيوند دوگانه در ساختار شيميايي فاقد قابليت پخت گوگردي و فقط با سيستم پخت پراكسيدي پخت مي‌شود. براي حل اين مشكل، از منومر سومي (منومر DN) در واكنش با اتيلن و پروپيلن استفاده مي‌شود. به اين ترتيب، ترپليمري حاصل مي‌شود كه حاوي پيوند دوگانه بوده و قابليت پخت گوگردي را پيدا خواهد كرد. اين ترپليمر EPDM ناميده مي‌شود.

تولید انبوه EPM و EPDM از سال 1963 آغاز شده و در سال 1985 با افزایش رشد مصرف مقدار تولید جهانی این الاستورمر به 540 میلیون تن رسید که حدود 44 درصد ظرفیت تولید کل استومرهای مصنوعی را بخود اختصاص داد. ساختمان پلیمر EPDM ساختمان منظم و بی شکل کوپلیمر یک در میان اتیلن پروپلین CH3 CH2 CH2 C CH2 n H را به این ترتیب می توان نمایش داد این ساختمان فوق العاده شبیه به ساختمان کایوچوی طبیعی یعنی سیس 1 و 4 پلی ایزوپرون می باشد. CH3 CH2 CH2 C CH2 n لذا تعجب آور نخواهد بود که کوپلیمر یک در میان منظم اتیلن و پروپلین حتما یک ماده لاستیکی باشد زیرا ساختمان آن بسیار شبیه ساختمان اولین کایوچوی مفید و با ارزش یعنی کایوچوی طبیعی است.

برای دانلود (جلسه نهم : اتیلن پروپیلن) روی تصویر زیر کلیک نمائید